UZAY

İnsan Araştırmaları

MİYOKA

Mikro Yer Çekimi Ortamında Kurşunsuz Lehimleme Araştırması

Mikro Yer Çekimi Ortamında Kurşunsuz Lehimleme Araştırması (kısa adıyla MİYOKA) ile kurşunsuz lehimlemenin mikro yer çekimi koşullarındaki performansının araştırılması amaçlamaktadır. Mikro yer çekimi ortamında gerçekleştirilecek kurşunsuz lehimleme, hedeflenen sonuçların elde edilmesi durumunda, gelecekteki uzay görevlerinin planlanması ve yürütülmesinde kritik faydalar sağlayacaktır.

TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen ve Türk Astronot ve Bilim Misyonu (TABM) kapsamında hayata geçirilen Mikro Yerçekimi Ortamında Kurşunsuz Lehimleme Araştırması (MİYOKA) deneyinin ikinci fazı, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) başarıyla gerçekleştirildi.

Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı tarafından gerçekleştirilen ilk fazın ardından MİYOKA deneyinin ikinci fazı, NASA astronotu ve Uçuş Mühendisi Dr. Anil Menon tarafından 14-18 Eylül 2026 tarihlerinde ISS’te yürütüldü. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen deney donanımı kullanılarak gerçekleştirilen çalışmalarla, mikro yerçekimi ortamında kurşunsuz lehimleme süreçlerinin araştırılmasına yönelik önemli bir aşama tamamlandı.

Uzayda Elektronik Üretim ve Onarım Teknolojilerine Yönelik Araştırmalar

16 Mayıs 2026 tarihinde SpaceX SpX-34 görevi kapsamında ISS’e ulaştırılan MİYOKA deney modülü üzerindeki lehimleme işlemleri, istasyonun Harmony modülünde gerçekleştirildi.

Deney kapsamında, mikro yerçekimi koşullarında elektronik devre kartları üzerinde kurşunsuz lehimleme uygulamaları yapılarak uzay ortamında oluşturulan lehim bağlantılarının incelenmesine yönelik numuneler hazırlandı.

MİYOKA deneyi, mikro yerçekiminin lehimleme süreçleri ve lehim bağlantılarının özellikleri üzerindeki etkilerinin anlaşılmasını amaçlamaktadır. Bu kapsamda elde edilecek bilimsel verilerin, uzay ortamında elektronik sistemlerin üretim, bakım ve onarımına yönelik teknolojilerin geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Özellikle Ay, Mars ve derin uzay görevlerinde elektronik sistemlerin yerinde onarılabilmesi, Dünya’dan sağlanacak yedek donanım ve lojistik desteğe olan bağımlılığın azaltılması açısından önem taşımaktadır.

Yeryüzü Numuneleriyle Karşılaştırmalı Bilimsel Analiz

ISS’te hazırlanan MİYOKA Faz-2 deney numunelerinin, SpaceX CRS-35 görevi kapsamında Dünya’ya getirilmesi planlanmaktadır.

Numunelerin Dünya’ya dönüşünün ardından, mikro yerçekimi ortamında gerçekleştirilen lehimleme işlemlerinin sonuçları, yeryüzünde benzer koşullarda hazırlanan referans numunelerle karşılaştırılacaktır.

Bu kapsamda lehim bağlantılarının fiziksel, kimyasal, mikroyapısal ve elektriksel özellikleri incelenerek mikro yerçekiminin kurşunsuz lehimleme süreçleri üzerindeki etkileri değerlendirilecektir.

TÜBİTAK UZAY tarafından yürütülecek analizlerden elde edilecek bulguların, uzay ortamında oluşturulan elektronik bağlantıların güvenilirliğinin değerlendirilmesine ve gelecekteki uzay görevlerinde kullanılabilecek üretim ve onarım teknolojilerinin geliştirilmesine bilimsel katkı sağlaması hedeflenmektedir.

MİYOKA deneyi, TÜBİTAK UZAY’ın uzay teknolojileri alanındaki araştırma ve geliştirme faaliyetleri kapsamında, Türkiye’nin insanlı uzay araştırmalarına katkı sunarken gelecekteki uzun süreli uzay görevlerine yönelik elektronik üretim ve onarım kabiliyetlerinin geliştirilmesine de bilimsel altyapı oluşturmaktadır.